Polyphonic Archive is een interdisciplinair onderzoeksproject dat onderzoekt hoe historische archieven opnieuw kunnen worden ervaren en verbeeld via geluid. Deze website is ontwikkeld als een centrale plek waar het project wordt gepresenteerd: ze biedt inzicht in het onderzoeksproces, toont het oorspronkelijke archiefmateriaal, en geeft toegang tot de artistieke podcastproductie.
Het project vertrekt vanuit een actuele ontwikkeling binnen de archiefwereld. Historische archieven worden steeds vaker gezien als een publiek goed: niet alleen als bronnen voor specialisten, maar als gedeelde infrastructuren voor collectief geheugen, educatie en maatschappelijke reflectie. Door digitalisering zijn deze archieven in toenemende mate toegankelijk geworden. Toch betekent toegang niet automatisch dat mensen ook kunnen participeren. Archieven blijven vaak moeilijk te interpreteren. Bovendien weerspiegelen ze historische keuzes over wat bewaard is gebleven en op welke manier.
Polyphonic Archive onderzoekt wat artistieke methoden kunnen bijdragen binnen deze context. Centraal staat de vraag hoe archiefmateriaal kan worden gesonificeerd — vertaald naar geluid via stemgeving en sonisch onderzoek — en welke nieuwe vormen van betrokkenheid dit mogelijk maakt. Geluid biedt de mogelijkheid om archieven niet alleen te lezen, maar ook te ervaren: ruimtelijk, lichamelijk en emotioneel. Tegelijkertijd roept deze vertaling nieuwe vragen op. Wat gebeurt er wanneer geschreven documenten worden uitgesproken? Hoe kan geluid afwezigheid of stilte representeren? En hoe ga je om met de ethische implicaties van het verbeelden van levens die slechts fragmentarisch zijn vastgelegd?
Als casus richt het project zich op het archief van Huize Dina, een Joods meisjesheropvoedingsgesticht dat bestond tussen 1926 en 1945. Dit archief bevat een uitgebreide verzameling institutionele documenten, zoals medische rapporten, politiedossiers en correspondentie. Hoewel deze bronnen gedetailleerd inzicht geven in de structuren van zorg en controle, ontbreken de stemmen van de meisjes zelf grotendeels. Hun ervaringen en emoties zijn slechts sporadisch terug te vinden. Polyphonic Archive probeert juist deze lacune centraal te stellen door te onderzoeken 'stille' dimensies auditief kunnen worden benaderd.
Een belangrijk concept binnen het project is dat van de impliciete luisteraar. Dit concept beschrijft een luisterpositie waarin het publiek niet langer buitenstaander is, maar zich auditief verplaatst in de historische situatie. In de artistieke podcastserie wordt deze benadering uitgewerkt door de luisteraar te laten navigeren door sonisch geconstrueerde ruimtes, opgebouwd uit archiefmateriaal. Fragmenten uit dossiers worden hoorbaar gemaakt, terwijl tegelijkertijd een zintuiglijke en lichamelijke ervaring wordt gecreëerd die het perspectief van de historische subjecten benadert.
Deze website brengt de verschillende lagen van het project samen. Enerzijds maakt ze het oorspronkelijke archiefmateriaal toegankelijk, zodat bezoekers zelf de bronnen kunnen verkennen. Anderzijds biedt ze inzicht in het proces van sonificatie: de keuzes, experimenten en uitdagingen die gepaard gaan met het vertalen van archieven naar geluid. Tot slot vormt de website een platform voor de podcastserie, waarin de impliciete luisteraar centraal staat en waarin het archief transformeert tot een auditieve ruimte van ontmoeting.
Op deze manier wil Polyphonic Archive bijdragen aan nieuwe vormen van omgang met historische archieven: niet alleen als plaatsen van opslag, maar als dynamische ruimtes waarin luisteren en verbeelding samenkomen.